1.1 การสร้างเกราะป้องกันด้วย “รหัสผ่าน”
- สูตรลับรหัสผ่าน 8+: ต้องมีความยาวอย่างน้อย 8 ตัวอักษรขึ้นไป
- ส่วนผสมมหัศจรรย์: ต้องมีทั้ง ตัวพิมพ์เล็ก (a-z), ตัวพิมพ์ใหญ่ (A-Z), ตัวเลข (0-9) และสัญลักษณ์พิเศษ (เช่น @, #, $, !)
- สิ่งที่ “ห้าม” นำมาตั้ง: วันเกิด, เบอร์โทรศัพท์, ชื่อเล่น หรือคำว่าง่ายๆ อย่าง 123456 หรือ password
- เทคนิค “ประโยคจำง่าย”: เช่น ฉันชอบกินส้มตำเผ็ดๆ 2 จาน → IloveSomTum2!! (จำง่ายสำหรับเรา แต่เดายากสำหรับคนอื่น)
1.2 ข้อมูลส่วนตัว…บอกใครได้บ้าง?
นักเรียนต้องแยกแยะข้อมูลที่เปรียบเสมือน “ความลับ” กับข้อมูลที่บอกได้ทั่วไป
- ข้อมูลห้ามแชร์ (Private): เลขบัตรประชาชน, ที่อยู่บ้าน, รหัสผ่าน, เบอร์โทรศัพท์ส่วนตัว, ชื่อสถานศึกษาที่ระบุพิกัดชัดเจน
- ข้อมูลแชร์ได้ (Public): งานอดิเรก, กีฬาที่ชอบ, สีที่ชอบ, อาหารที่ชอบ
- กฎเหล็ก: หากมีคนแปลกหน้าถามข้อมูลส่วนตัว ให้หยุดการสนทนาและบอกผู้ปกครองทันที
1.3 ร่องรอยดิจิทัล (Digital Footprint)
ทุกอย่างที่เราทำบนอินเทอร์เน็ตเหมือน “รอยเท้าบนทรายที่กลายเป็นคอนกรีต”
- ร่องรอยที่ตั้งใจ : สิ่งที่เราโพสต์เอง เช่น รูปภาพ, ข้อความคอมเมนต์, การแชร์วิดีโอ
- ร่องรอยที่ไม่ตั้งใจ : ข้อมูลที่ระบบเก็บไว้ เช่น ประวัติการเข้าชมเว็บไซต์, ตำแหน่งที่ตั้ง (GPS)
- ผลกระทบระยะยาว: สิ่งที่โพสต์ในวันนี้อาจส่งผลต่อชื่อเสียงหรือการสมัครเข้าเรียน/ทำงานในอีก 10 ปีข้างหน้า เพราะ “ลบออกได้ยากมาก” หรืออาจมีคนบันทึกหน้าจอ (Screenshot) ไว้แล้ว
1.4 การตรวจสอบความปลอดภัยเบื้องต้น
- การล็อคเอาต์ (Logout): ทุกครั้งที่ใช้คอมพิวเตอร์สาธารณะหรือของโรงเรียน
- การสังเกตสัญลักษณ์: เช่น รูปแม่กุญแจ 🔒 บนแถบที่อยู่เว็บไซต์ (HTTPS) เพื่อยืนยันว่าการเชื่อมต่อมีความปลอดภัย
📝กิจกรรมฝึกทักษะ
กิจกรรม: “นักสืบรอยเท้าดิจิทัล” หากมีคนแปลกหน้าเข้ามาดู Facebook หรือ TikTok ของเรา เขาจะรู้เรื่องอะไรของเราบ้าง? (เช่น รู้ว่าเราอยู่โรงเรียนไหน, รู้ว่าบ้านเราอยู่แถวไหน)